Afghanistan-innlegg

Dette er innlegget eg holdt i debatten om Jonas Gahr Støre sin redegjørelse om Afghanistan i Stortinget på torsdag:

«Har den militære oppbyggingen i Afghanistan ført oss nærmere en løsning på konflikten i landet? Jeg tror svaret er et ganske klart nei. Den stadige militariseringen av USAs – og dermed Vestens strategi – har brakt oss fjernere fra en løsning og ikke nærmere.» Slik formulerer Kai Eide på side 269 i boka si frå i fjor sitt eige syn, men han legg til ei nekting: «Jeg er ikke motstander av et internasjonalt militært nærvær.»

Det siste året har det kome to interessante norske bøker om Afghanistan som er svært ulike. Kai Eides bok er ei bok som ser Afghanistan frå innsida av det internasjonale nærværet, ei bok som ser samfunnet ovanfrå.

Anders Sømme Hammers bok ”Drømmekrigen” er ei bok som ser Afghanistan frå utsida av det internasjonale nærværet, og som ser samfunnet nedanfrå. Til saman trur eg dei gir eit brukbart bilete – neppe eit brukbart bilete av Afghanistan, men kanskje eit brukbart bilete av Afghanistan sett med ein nordmanns auge. Og så gir dei lærdom om vegen vidare.

I ein rapport frå koordineringsorganet for frivillige organisasjonar i Afghanistan, skriven av Matt Waldman frå hjelpeorganisasjonen Oxfam, vert situasjonen for bistanden til og utviklinga av landet fram til 2008 gjennomgått. Afghanistan får langt mindre i bistand enn det andre konfliktområde i verda har fått det siste tiåret. Landet fekk dei to første åra berre ein tiendedel av det Bosnia fekk på 1990-talet, og samanlikna med dei fem første åra fekk Irak fem gonger så mykje per innbyggjar i bistand som det Afghanistan fekk. Det er omfattande sløsing og misbruk av midlar, ifølgje denne rapporten. 40 pst. av bistanden går tilbake til givarland. Store summar går til dyre utanlandske konsulentar, og det er elendig koordinering – kort oppsummert.

Noreg bruker store summar på utviklingshjelp til Afghanistan årleg, nesten like mykje som på den militære operasjonen. Vi har auka bistanden og betra innretninga på han.

Det store biletet er likevel at det vert brukt meir enn ti gonger så mykje på krigen i Afghanistan som på å førebu freden – på den sivile utviklinga. Det er ikkje mogleg å skape fred i Afghanistan utan ei merkbar forbetring i levestandarden for innbyggjarane. Det er eit stort og alvorleg feilsteg at det internasjonale samfunnet gjennom eit tiår har halde på ei militarisert oppfatning av kva som er løysinga i Afghanistan.

Utan ei meir og betre koordinert – og ei sterkare – afghansk forankring i bistanden kjem vi oss ikkje heim frå Kabul på ansvarleg vis.

SV har i mange år argumentert for forhandlingar og ein politisk prosess som inkluderer alle partar, og for at Noreg må snakke med alle, ofte til allmenn latter. Eg hugsar sjølv utspørjinga som Pål T. Jørgensen hadde av Kristin Halvorsen i valkampen i 2009, og eg har opplevd Siv Jensen i debattar utanfor denne salen raljere og kalle mitt syn for ”teselskap med Taliban”. Erna Solberg uttrykte seg slik til Nettavisen i 2008:

«Å forhandle med Taliban og beholde et demokrati i Afghanistan, nei, det tror jeg ikke mye på.»

No er det ei breiare einigheit om at ein politisk prosess som inkluderer alle partar, må til. Føresetnaden for eit fredeleg og demokratisk Afghanistan er å inkludere alle i politikk og samfunnsliv. Som i andre fredsprosessar må ein ha dialog med alle grupper som spelar ei rolle i samfunnet.

Er det så enkelt? Nei, det er veldig, veldig komplisert. Inga oppskrift har gode odds for å lukkast i Afghanistan no. Eit langvarig militært engasjement i landet kan vi berre forsvare om vi sterkt trur ein vil lukkast med det. I ein slik situasjon skuldar vi kvarandre ærleg refleksjon og vilje til å vurdere det vi gjer. Eg inviterer ikkje til enkle svar, men til refleksjon. Ikkje minst skuldar vi soldatar, hjelpearbeidarar, FN-ansette, deira pårørande og andre i Noreg å gjere det.

Eg – og SV – trur Noreg bør avvikle sin militære deltaking så raskt som mogleg. Vi bør prioritere innsatsen til Noreg der vi kan gjere ein størst forskjell internasjonalt – ved ein tung sivil innsats, ved å halde fram med arbeidet for å dreie den internasjonale strategien mot betre koordinering og ein samla sivil innsats og gjennom å vere ein tung aktør mot ein betre politisk prosess.

Det er ikkje lett å sjå ein positiv veg vidare for Afghanistan. På sett og vis kan ein seie at den politikkendringa som kanskje no er på gang internasjonalt, kjem både for seint og for tidleg – for seint fordi omlegginga mot sivil utvikling og ein politisk inkluderande forhandlingsstrategi skulle ha kome for mange år sidan for å verke, for tidleg fordi det er vanskeleg å sjå at Afghanistan i løpet av få år skal vere i stand til å sikre tryggleik, demokrati og økonomisk utvikling i sitt eige land.

Eg vil takke utanriksministeren for ei god utgreiing og samtidig slå fast at det er viktig å halde debatten om Afghanistan-spørsmålet i det norske samfunnet open.

19 tanker på “Afghanistan-innlegg

  1. Tilbaketråkk: Black Friday: Is Shopping A Workout? | Cnn Money

  2. Tilbaketråkk: How to View This Week’s Partial Solar Eclipse (SPACE.com) | Katie Lee Joel

  3. Tilbaketråkk: France and Germany to propose changing EU treaties | Pimp My Blogspot

  4. Masajul si presopunctura sunt cunoscute ca fiind cele mai vechi forme de terapie. Gestul de a pune mana pe locul lovit sau dureros , sau de a masa tradeaza acest lucru, instinctul uman. De aici pana la utilizarea de ventuze masaj ventuze masaj sau de uleiuri nu a fost decat un drum scurt.

    Lik

  5. Dette ser helt perfekt, Really sin bemerkelsesverdige. Du har noen gode innholdet, men får massevis av ingen relevante kommentarer her også. Jeg liker i et område, svært informativ, ingen bortkastet tid på å lese. info@ralf(Ralphlauren).com

    Lik

  6. have to say that overall I am truly impressed with this site.It is easy to notice that you are passionate regarding your writing. If only I had your writing talent I watch for much more posts and will be coming back

    Lik

  7. Tilbaketråkk: NFL Communications – NFL Introduces Communications System For … | Bbc Sport Games

  8. En general, estoy realmente satisfecha con este page.It web es fácil de ver que usted es apasionado acerca de su escritura. Si yo tuviera tu capacidad de escribir espero artículos mucho más y va a volver

    Lik

  9. Tengo que decir que en general me siento muy satisfecha con este page.It web es fácil de ver que usted es apasionado acerca de su escritura. Si tan sólo tuviera la capacidad de redacción para los artículos que espero mucho más y va a volver.

    Lik

  10. I have to say that overall I am truly satisfied with this website.It is simple to see that you are enthusiastic regarding your composing. If only I had your composing functions I delay for much more content and will be returning back.

    Lik

  11. Tengo que decir que en general me siento muy satisfecha con este page.It web es fácil de ver que usted es apasionado acerca de su escritura. Si tan sólo tuviera la capacidad de redacción para los artículos que espero mucho más y va a volver

    Lik

  12. Tilbaketråkk: Are Vitamins Necessary for Good Men’s Health? | Herbs For Health

  13. Tilbaketråkk: Are Vitamins Necessary for Good Men’s Health? | Herbs For Health

  14. Tilbaketråkk: Are Vitamins Necessary for Good Men’s Health? | Herbs For Health

  15. Tilbaketråkk: Are Vitamins Necessary for Good Men’s Health? | Herbs For Health

  16. Tilbaketråkk: Are Vitamins Necessary for Good Men’s Health? | Herbs For Health

Legg igjen en kommentar

Fyll inn i feltene under, eller klikk på et ikon for å logge inn:

WordPress.com-logo

Du kommenterer med bruk av din WordPress.com konto. Logg ut / Endre )

Twitter picture

Du kommenterer med bruk av din Twitter konto. Logg ut / Endre )

Facebookbilde

Du kommenterer med bruk av din Facebook konto. Logg ut / Endre )

Google+ photo

Du kommenterer med bruk av din Google+ konto. Logg ut / Endre )

Kobler til %s