PISA ute av skapet

Så er PISA 2009 presentert.

Det er som eit spøkelse er ute av skapet. Svartmalinga av norsk skule har i stor grad basert seg på fleire runder med svake og fallande resultat. PISA har blitt tolka som ein total dom over norsk skule. PISA-undersøkinga er ein god og gjennomarbeida studie av viktige dugleikar og fag som lesing, matematikk og naturfag. Ikkje minst lesing er ein viktig basis for å skaffe seg anna kunnskap og fungere godt i samfunns- og arbeidsliv. Samstundes seier PISA lite eller ingenting om andre viktige trekk ved skulen, som trivsel, dei kreative og praktiske faga eller i kva grad norsk elevar tek i bruk ny teknologi.

Det viktigaste med dagens resultat er at lærarar, rektorarar og andre skulefolk i Noreg kan rette ryggen. Dei har gjort jobben som gjer at vi er på rett veg. Vi politikarar kan krangle om kven som har æra. «Fiaskoer har ingen foreldre, men suksesser har mange foreldre» var Kristin Halvorsen sin treffande kommentar til at Høgre meiner dei sjølv og kunnskapsløftet har hovudæra.

Eg eg er både glad og letta for resultatat, for det viser klår framgang for norske skuleelevar i lesing, rekning og naturfag. I lesing er framgongen stor, og vi ligg klårt over OECD-snittet. I mattematikk og naturfag er framgongen mindre, og vi ligg om lag på snittet i OECD. I norden er Finland, som har fått ein nesten magisk status i skulepolitikken, framleis klårt fremst (dei er også på topp internasjonalt, saman med Korea) medan Noreg no er nest beste nasjon. Kortversjonen av resultata finn du her. Viktigare enn denne rankinglista er kanskje nokre andre tilhøve:

Pila peikar riktig veg, og det nokså klårt. I Sverige går resultata feil veg. Det er interessant å samanlikne med dei som har mange år med borgarleg skulepolitikk bak seg. Sverige har satsa på fleire privatskular, nivåinndeling og fritt skuleval, og har fått større grad av segregering i skulen. Det er ei oppskrift OECD åtvarar mot i materialet, der dei viser til at skulesystem med like muligheiter og lite segregering av elevar i ulike skular og klassar gjer det best.

Skulen er ikkje god nok til å redusere sosiale skilnadar. Det er for stor skilnad i resultat basert på elevane sin bakgrunn. Men den norske skulen er betre på å redusere sosial ulikskap enn skulen i dei fleste andre OECD-land. Samsundes viser undersøkingar at Noreg og Finland skil seg ut som dei landa som har minst skilnadar i resultat mellom skular, og størst skilnad innan skulen. Dette er eit teikn på lite segregering, og at vi har ein sterk fellesskule. Det er eit viktig trekk ved land som gjer det bra. Den dyktige forskaren som har leia arbeidet med PISA i Noreg, Marit Kjærnli, heldt ein presentasjon som viser dette godt på side 26 og 27.

Til sist vil eg legge til to ting. Politikk virkar, dersom det er rett politikk. I 5 år har vi fokusert på tidleg innsats og lesing, på kompetanseheving av lærarar, på å styrke skuleleiing og sunn bruk av kartleggingsprøver og nasjonale prøver. Vi har gjort det utan privatisering, nivådelding av klassar eller andre tiltak som forskinga åtvarar mot. Det har virka.

Politikken virkar, PISA var bra, men nor gjeld det å ikkje legge for stor vekt på den. Vi skal halde fram med den satsinga, men PISA må ikkje gå til hovudet på oss. Vi må våge å ha eit sterkt fokus på trivsel og mobbing, på fråfall i vidaregåande skule og på kreativitet i skulen. Det er viktige sider ved ein god skule som ikkje blir målt i PISA og ikkje må gå tapt. Tvert imot, kreativitet og kultur i skulen til dømes fortener ei kraftfull satsing.

Utdanningsforbundet sitt landsmøte

Går av stabelen denne veka. Her skal dei diskutere politikk, ha besøk av prominente gjestar som statsminister og kunnskapsminister og sikkert ha mykje moro.

Dei skal dessutan velje ny leiar. Det er to gode kandidatar, Halldis Holst og Mimi Bjerkestrand. Helga Hjetland har vore leiar sidan det samanslåtte forbundet såg dagens lys for 8 (trur eg) år sidan. Det er ei formidabel oppgåve å kome etter ho. Sjå til dømes Stein Aabø sin artikkel på Dagbladet papir i dag. Her kan du følge landsmøtet.

Kvifor SV?

1) Fordi SV sitt valresultat kan avgjere om det blir raudgrøn regjering. Gjer vi det bra kan vi klare det så vidt. Gjer SV det dårleg kan fleirtalet ryke.

2) Fordi SV er utdanningspartiet. Vi har forslaget som kan sikre mindre klassar og fleire lærarar i skulen. Samstundes satsar vi på kompetanseheving av lærarar, ei eiga rektorutdanning og ei betre og meir krevjande lærarutdanning. Vi har gjennomført ei barnehagereform, no skal vi få oppkvaliteten og ned prisen i SFO. Vi vil betre finansieringa av høgskular og Universitet, og innføre 11. månedar studiefinansiering.

3) Fordi SV i ei raudgrøn regjering er det einaste som kan halde Lofoten oljefritt. Dersom det blir borgerleg fleirtal kan stortingsfleritalet av AP, H og FrP presse det gjennom. Det gjeld også dersom V og KrF bind opp H i regjering. AP og FrP vil ha fleirtal i Stortinget og kan stemme det gjennom. Berre SV med støtte frå SP kan binde opp ei fleirtalsregjering til å seie nei, slik vi har gjort i denne perioden.

4) Fordi vi har sloss for likelønn i årevis, og no er det endeleg breiare støtte for ein likelønnspott til dei tilsette i kvinnedominerte sektorar som pleie/omsorg og barnehagar. Det trengs eit parti som er villig til å prioritere det.

5) Fordi det trengs meir sosialisme, ikkje mindre. Fleire radikale folk, ikkje færre. Meir nytenking i utanrikspolitikken, ikkje mindre. Og fordi eg og andre i SV skal halde fram med å vere leiande på sosiale medier, vere i dialog og bruke sjansen til å høyre på råd.

Godt val!

Vurderingsforskrifta

Det kan høyrest grenselaust kjedeleg ut, men er viktig. Vurderingsforskrifta. Eg har framlegg til vurderingsforskrift på bordet mitt no, og vil gjerne ha innspel og synspunkt på eit viktig punkt frå dokke skulefolk.

I det opprinnelege framlegget frå Utdanningsdirektoratet var det lagt opp til at «Læreren så langt råd er…» skal sørge for at eleven får vurdering. Dette kunne tolkast som at læraren må hente elevar i minibuss for å få dei til timen, slik det mellom anna vart formulert i eit godt innlegg frå Lektor Marita Aksnes. Mange andre skreiv om og diskuterte framlegget på nett, mellom anna Ingunn Kjøl WiigJørn Holstad Pettersen, Sol Laastad, Torill Ramberg, Linn Gjerde, Margreta Tveisme og før nemnde Marita Aksnes.

Mange høringsinstansar har reagert på dette. Eg er samd med dei. I det nye utkastet frå direktoratet er dette forsøkt balansert slik: Ny §3-3 tredje ledd:

…»Læreren skal så langt råd er, skaffe tilstrekkeleg grunnlag for å vurdere kompetansen til eleven, slik at retten eleven har etter §3-1, blir oppfylt. Eleven skal delta aktivt i opplæringa slik at læraren får grunnlag for å vurdere eleven sin kompetanse i faget. Stort fråvær eller særlege grunnar kan føre til at grunnlaget for halvårdvurdering med karakter eller standpunktkarakter manglar.» (eg har utheva det som er nytt)

Kva synst dokke om dette framlegget? Tek det innover seg kritikken som er kome, og er det tydeleg? Har du eit forslag?

Nokre skulefolk som orkar å gje meg råd midt i ferien (årsak, avspaseringa)? Legg igjen ein kommentar her, og sprei ordet!

Svar om IKT og lærarar

Nina spør om IKT og meldinga om kvalitet i barnehagen. Du har rett i at det ikkje er ei hovedsak, vi kunne sikkert godt djupare inn i det. Det er imidlertid omtala i punkt 9.7. Så kan eg varsle at vi om kort tid vil sette i gang etableringa av eit IKT-senter som også får ansvar for barnehagen. Eg skal også sjå nærare på forslaget om ein nettportal.

Geir LS og  Torgeir Åge kommenterer min artikkel om 4000 nye lærarar. Tallgrunnlaget for den er heilt rett og baserer seg på tall som SSB har samla inn og som er presentert samla av Utdanningsdirektoratet her. Eg viser til utviklinga sidan den raud-grøne regjeringa overtok, altså dei tre åra frå skuleåret 05-06 til 08-09. Kort oppsummert viser tala at det vart om lag 4000 fleire lærarar (personar) i periode og noko over 2500 årsverk (det eksakte talet går ikkje an å skaffe). Det er samstundes klårt at lærartettleiken har blitt betre og gruppestørrelsen noko mindre, men endringane er relativt små. I forrige periode, med Høgre ved makta, vart gruppene større og det var nedgang i talet på årsverk.

Det er fleire menn her; timetalet har gått opp, og noko av veksten har kome i form av personar utan godkjend pedagogisk utdanning. Når det gjeld artikkelen som Geir og Torgeir Åge viser til, så handlar den om utviklinga siste år (i tillegg til at den har gjort eit noko anna utval). Det er ingen tvil om at utviklinga siste år var klart dårlegare enn dei to første. Det var i bunn og grunn lite endring det siste året, heile veksten kom dei to første raud-grøne åra. Det stemmer også med den generelle kommuneøkonomien.

Lærarboom

Sterk vekst i søkninga til høgare utdanning. Den store vinnaren er læraryrket. 35% vekst i søkninga til allmenlærarutdanninga – 1000 fleire på eit år –  og vekst også for dei andre lærarutdanningane (Aftenposten VG). Det er fantastisk bra, og veldig viktig. Det er likevel berre starten. GNIST-samarbeidet skal halde fram i minst tre år, og vi skal bruke nye midlar på kvalitet i skulen og kampanje for å få fleire til å søke neste år.

I ettermiddag klokka 15.00 blir det feiring med partnarar og lærarkake i KD. Hurra!

Skulebloggar 4

Tips strøymer inn, hald fram med å tipse. Nokre fleire lektorar i dag – eg skal gå nedover i skulesystemet neste gong.

Liv Marie Schou er lektor i Drammen, mellom anna norsklektor. Ho skriv om fag, andre skulespørsmål og diverse – til dømes katten sin. Og byen sin.

Ny blogg frå enno ein norsklektor. Ho arbeider på Fusa vgs, og skriv mest om fag så langt. Siste oppdatering er eit tankevekkande innlegg om korleis ho opplever arbeidssituasjonen sin.

I nabokommunen min Frogn finn eg Jørn sin blogg. Han underviser mellom anna engelsk, men er også godt inne i IKT. Skriv morosomt om mykje ulikt, med skule og IKT som gjennomgangstema.

Fleire har tipsa meg om Jan-Arve Overland, han har også lagt igjen innlegg sjølv. Han er ein veteran i gamet, og verkar å ha påverka mange til å starte. Det beste med den er at han openbart har eit reflektert tilhøve til korleis delingskultur og sosial web kan fungere i skulen.

Kjemikeren har også halde på ei stund. Han underviser i naturfag (bombe), og skriv om realfag, skule generelt og IKT i læring.